3 Temmuz 2010 Cumartesi

Sürgün


kendine sürgün
bir garip kişiyim;
sabah akşam imza veren.
bilmemem gereken
şeyler öğrendim;
taraf tutmaz
tanrı bilirim
kaybetmekten
korktuğu için.

sorular sordum
sormamam gereken.
kendime bir
kefen biçtim
kendi tenimden.
sınırlarımı aşmak
yasaktır bana.
yoksul yüreğim
en kuytu kahvem.

acıya tezhibim,
hüzne redif.
yalnızlığın gözlerine
sürme çeken
öyle biriyim ki;
geceleri uykusuz
kuyuları dinleyen.
adım büyücüye
çıktı bu yüzden.

kendine sürgün
bir garip kişiyim;
kutsallığı zincir gibi
parmağında çeviren.
umudu depremden,
aşkı külden
bekleyen benim
aranızda
yerim yok zaten.

heybesinde yılan
işaretleri,
baldıran zehiri
yüzüğünün içinde
ve yanında
kav taşıyan ben;
tekinsizim size göre
ibret için
yakılması gereken.

merhabam kalmadı
kimseyle.
haç çıkardım
namaza dururken.
herkes tanır beni
alnımdaki döğmelerden.
inançsızım, dinsizim
yeminle yalan
ikiz kardeşken.

kendine sürgün
bir garip kişiyim;
bulanık sularda
yüzünü ararken sevda,
bir tutam saç derisiyle
uçuşurken rüzgarda.
her şey ne kadar
kendisidir düşünün
hızla kokuşurken dünya!

rıh dökülürken
kan damlalarına,
cesetler gördüm
ırmak boylarında
çalıların arasında.
faili meçhul
cinayetler bilen
çaresiz bir adamım
adını bile kekeleyen.

bilmemem gereken
şeyler öğrendim.
sorular sordum
sormamam gereken.
gördüm apaçık
görmemem gerekeni.
söylenmezi söyledim.
suçum büyük
ve taammüden.

metin altıok

metin altıok, bir acıya kiracı, kırmızı yayınları, istanbul, 2006, s. 187

26 Haziran 2010 Cumartesi

There's a Big / a Big Hard Sun


Beklediğim, hayatın durgun akışı değil, hareketti. Coşku, tehlike, duygulanmak için hareket istiyordum. Durgun yaşantımızda harcanmayan enerji fazlalığı vardı içimde.*

*Lev Tolstoy, aile mutluluğu

--

Başıboş olmanın bizi her zaman heyecanlandırmış olduğu inkâr edilmemeli. Bu kavram zihnimizde geçmişten ve baskıdan, kanun ve usandırıcı yükümlülüklerden kaçışla birlikte, mutlak bir özgürlükle de ilintilenmiştir. Ve tüm yollar her zaman batıya çıkar. *

*Wallace Stegner, bir yaşam alanı olarak amerika'nın batısı

--

En nihayetinde kimseye borcu yoktu ve anne babasıyla akranlarının boğucu dünyasından azat olmuştu. Onların tecrit, güvenlik ve maddi erişim dünyasından... Varoluşun ham nabzından koptuğunu acı içinde hissettiği yerden artık uzaktı.*

*Jon Krakauer, into the wild

--

Kimsenin dikkatini çekmiyordu, mutluydu, yaşamın vahşi kalbine yaklaşmıştı. Yalnızdı, gençti, başına buyruk ve yabanıl yürekliydi. Sert havanın ıssızlığı, acı sular, denizden gelme kabuklar ve yosunlar ile perdelenmiş kurşuni günışığında bir başınaydı.* 

*James Joyce, sanatçının bir genç adam olarak portresi


Chris, hayatı namına koşması gerekirse diye asla sırtına taşıyabileceğinden daha fazlasına sahip olmamaktan yanaydı.*

*Walt McCandless

--

Çok okuyordu. Büyük laflar ediyordu. Başına gelenlerin nedenlerinden biri, bu düşünme işine çok fazla kaptırmış olmasıydı belki. Bazen dünyayı anlamak, insanların neden birbirlerine bu kadar kötü davrandığını çıkarabilmek için kendini çok zorluyordu. Birkaç kere, bu tür şeylere çok fazla dalmanın hata olduğunu söyledim. Fakat Alex kafasını bu konulara takmıştı bir kere. Bir sonraki adımı atmadan önce, mutlak doğru olan cevabı daima bulması gerekiyordu*

*Wayne Westerberg


"...Artık yabana doğru yürüyorum. Alex"


Alex, en yakın dostum ve yoldaşım benim. Onun için, onu anlatmaya çabalayarak söylenecek o kadar çok şey varki! Ama Martin Gore'un(*) yazdığı ve Dave Gahan'ın(*) söylediği o muhteşem şarkı "enjoy the silence" diyor, yani "sessizlikle eğlen.", daha güzeli olabilir miydi?

*Depeche Mode


başlık; eddie vedder, hard sun

sevgi, saygı ve o tarz bilumum duygularla;,

18 Haziran 2010 Cuma

I Vitelloni

Moraldo yalnızdı evet, ama kimsesiz değildi. Zaten Moraldo'yu kendisi yapan şey de buydu, aynı zamanda bunun farkında olmasıydı elbet. Gitmek bir dert ama bir tutku ama bir de zorunluluktu sanki. Peki ya nereye? "Hoşçakal" demekle biter miydi her şey? Ya da bir gün geri dönmek ister miydi, istese dönebilir miydi veya dönebilse aradığını bulabilmiş olur muydu? Soruları sormak, sanılanın aksine kolay değildi, çünkü farketmek gerekiyordu, yaşamı ve nereye gittiğini, nereye gideceğini, bilineceğini. Bowie acıdığını hissederek ve acıtarak sesleniyordu Space Oddity'de "Can you hear me Major Tom?" diye. Peki Moraldo kime seslenecekti? Hem seslense bile mühim olan duyulmak değil miydi, ki zaten seslenmek sadece formalitemsi bir incelik değil miydi? Hayır, hayır söyledim kimsesiz değildi ama yalnızdı. Bayağılaştırılmamış bir yalnızlıktı, seçimliydi ama alternatifleri var mı o da tartışılırdı hani. Bir trendi, yavaşça ilerleyen, tüm yolu sana hissettiren, düzeneği zihnin içine işleyen bir sese sahip, güzel bir metal yığınıydı 'umut', bozuk bir radyo gibi olamazdıki insan, istediği zaman açılan, istediği zaman kapanan, frekansları iç içe geçmiş olan. O bozuk radyo 'umut'tu, fakat Moraldo başka bir şeye yüklemişti, başka bir şeye yüklenmişti ve tüm 'umudunu' bir trenden çıkartacaktı. Tren duracak, insanlar inecek, sonrasında tren hareket ederken camdan sarkarken, istasyonda yakınlarına el sallayan ve ağlayan insanlar bunu kendisi için yapıyor zannedecekti, bir şey acıyacaktı içinde, tutuşan saçlarını söndürmeye çalışırcasına sallayacaktı ellerini, ama zihni çok kararmış olacaktı, trenin dumanından. 

Sadece Moraldo'nun hikayesi değildi elbet film. "Aylak Dana"larındı film, hergün sokakta oradan oraya geçenlerin, geçtiği yerlere aşina olupta, oraları tanımayanların filmiydi. Bir zihnin, hafızayla iki kişilik oyunuydu. Uzun diyaloglar yoktu ama, bazı şeyler söylenmeden ve bilinmeden yer ediyordu, çünkü hissetmek böyle bir şeydi. Hafıza zihne sızıyordu, zihin hafızaya karşı koyamıyordu ve tüm hisler iç içe geçiyordu, en uç sevgiler en yakın ekşitenler, nefes almayı izleyen nefes vermeler, akılda Bowie'nin "All the Madmen"inden melodiler, cümleler.

Kendini hazırlamak diye bir şey yoktu sancılar karşısında, çünkü sancıması doğasında olandı, hafifçe başlayıp inleterek biten bir melodi duyulmalıydı ruhun içinde, ve tabi "işler atom reaktörleri, işler"idi. Yoldaşlar kaybolsa da bulunurdu bir kitap, bir film ve bir satır, bir melodide. 

Beklemek, beklenenin olmasına yeğdir, "Aylak Danalar" için. Ve bir köprüyle, şehirle, yazarla, şairle, yel değirmeniyle, sesle, anla, sokak lambasıyla, bankla, içecekle, yeşilin sardıklarıyla arkadaş, yoldaş olmalı insan, bir yerden kendisini bırakabilircesine hissederken kendini, oradan bırakmamasıdır çünkü umutlu olmak ve bir süre sonra umudun kendisi olmak. Moraldo'yu bulmaktır, eşiklerde. Leopoldo gibi çırpınmaktır bazen, karaladıkları ardından, karaladıkları için. Fausto'nun iç güdülerini adiliklere çevirmesi gibi yenik düşmektir bazen. Riccardo gibi sancımaktır, Alberto'yu unutarak. Ve içinde barındırmaktır, hisleri, düşünceleri.


                                                                                








Boşa değildir; "Roma. İsa'dan önce Fellini'den sonra" demek. Filmin son sahnesinde Moraldo'nun hoşçakal deyişi üstüste iki kez dublajlanırken, diğer "hoşçakal"ı Fellini söyleyerek filme otobiyografiksel bir yan da katmış. 

Film afişi ise bambaşka bir konu. Belli dönemlerde hep dünya sinemasındaki afişleri inceleme - araştırma işine kalkışıp sonrasında bir şekilde unutmuşumdur. Ama I Vitelloni, araştırma - inceleme işini fazla ertelememem gerektiğini hatırlattı. Öyle bir afiş ki, benim için dünya sinema tarihindeki en iyi film afişlerinden birisi kendisi.

Aylaklığıma ithafen dinleyin, Gogol Bordello'dan "Through The Roof 'N' Underground"


sevgi, saygı ve o tarz bilumum duygularla;

29 Mayıs 2010 Cumartesi

I Have Seen It All


Takıntılarımızla devam ediyoruz her şeye, takmazken çevreyi. İstediğimiz şeyler uğrunda istemediğimiz şeyler peşinde sürükleniyoruz ve bu çelişkilerin içinde kendimize bahaneler bularak meşrulaştırıyoruz tüm benliğimizi. Legalize ettiğimiz anların, illegal düşünceleri içerisinde suçluluk duygularına gark oluyoruz. Dakikalarla problemler baş gösteriyor, gereken şeyler var; yapılması, söylenmesi, bilinmesi, duyulması ve konuşulması. Zamansızlığa adım atmak için, zamanla anlaşma içerisine giriyoruz, tüm karşı olduklarımız gün geliyor bizi esir alıyor.

Kullanıyoruz her şeyi, kıllanmadan kendimizden. Kıla tüye takıyoruz yaşamda, kelimeleri, akla gelenleri suçlu ilan ediyoruz bize öğretilenlerle. En spontanemiz, en fazla plan yapanımız çıkıyor günü gelince. Zorlanıyoruz, zorluyoruz başkası olmayınca kendimize çatıyoruz tüm gidiş geliş eşiklerinde. Melodiler bizi tedavi ediyor, üzerine sözler eklenince yalanlar büyüyormuş gibi oluyor.

En güzel insan, en uzak olandır belki de. Ne kadar yakınlaşırsak o kadar sevmiyoruz birbirimizi. Cıvıklaşıyoruz tüm yakın mesafelerde, yaşamı boşaltmak istiyoruz gece gelinip toparlanmayacak bir çöp kutusuna. Kontrol mekanizmalarımız aslında kendimiz, kameralara ihtiyaç duymuyoruz.

Ne kadar kirlenirsek, yine en temizleri kalıyoruz, düşünme gücüyle diğer canlılardan ayrıldığını sanan insanlar arasında. “İçimizdeki şövalye” kuşanınca yakın dostlarını yani kılıcını zırhını, kendimize geliyoruz. Bir gladyatör gibi hareket ediyoruz, şövalyeliğimizi unutup; kendimizi kana susamışlara servis ediyoruz büyülü arenalarda. Kendimizi hatırladığımızda ise arenanın ortasında tek başımıza zafer çığlıkları atarken buluyoruz kendimizi ve düşünüyoruz, işte yine olmadı heyecanlandırıcı bir şey, bunu da geçtik.

Ne güzel diyor Tuncel Kurtiz; çok şükür zengin olmayı da atlattık, diye! Ah bir de kendimizden önce gelenleri atlatsak.

Sıkıntıları büyüten de biziz belki. Tıpkı bizi onlar’ın yetiştirdikleri gibi yetiştiriyoruz sıkıntıları ve bir süre sonra sıkıntılarla uyum sağlayamıyoruz. Serbest bırakamıyoruz sıkıntıları, sürekli müdahale ediyoruz. Onların zihnimize yerleştirdikleri çürüklerden biri işte bu da ve biz bunu sıkıntılarımıza da uyguluyoruz.

Sadece kayıtlarda bulunması açısından, bugün hava, sokaktaki bir soytarı kralın çöküşü kadar isli.

;
çok yakında sinema benimle olacak, biraz daha sabır buraya kadar gelmiş olmak bile bir mucizeyken.
sevgi, saygı ve o tarz bilumum duygularla

fotoğraf; jim jarmusch, down by law
başlık; björk, i've seen it all

12 Nisan 2010 Pazartesi

Down by Law



Bobbie: You always makin' big plans for tomorrow. You know why? Because you always fuckin' up today.




Bir Jim Jarmusch klasiği değil mi? Aylaklık ve altındaki; sade, iddiasız ve kendinden habersiz bilgelik. Yaşamın formları, bizim algılayışlarımız, üzerimizdeki düşünceler, insan kavramı daha birçok konu, çok karmaşık bir ağ.



Roberto: It is a sad and beautiful world.
Zack: Yeah, it's a sad and beautiful world buddy.



Ne karalasam, hangi kelimelerle hangi cümleleri kursam anlatamayacağım bir his, bir film Down by Law. Jim Jarmusch, Tom Waits, John Lurie ve samimi Benigni diyebiliyorum sadece. Bir film için, bu isimleri sayıyor olmak ise apayrı bir haz benim için, bu insanlardan bir film! Üzerine uzun uzun sohbet edilecek, yeri geldikçe hatırlanıp hafifçe gülümsenecek o kadar fazla yönü varki filmin, adeta bir varlık beliriyor düşündükçe yanımda; tüm bu sorgulama, bunalma, vazgeçme ve rahatlatıcı tekbaşınalık süreçlerinde düşünüp kendime geldiğim.

Burada kendim karalayıp çizdiğim için filmi benim dışımdaki insanlara bırakmak istiyorum aslında üzerine fazla şey söylemeden. Öyle ya bir Jarmusch filmi özgürlüğün kendisidir. Fakat sadece, Roberto Benigni'yle Nicoletta Braschi'nin dansını buraya not etmeden geçemiyorum. O dans, aşk nedire, naif bir tasvirdir sanırım.




Son olarak; I scream. You scream. We all scream. For ice cream!

10 Nisan 2010 Cumartesi

Silence in the Studio!


Ve çok dert içinden, esas ve esaslı dert; yine yaşam. Kim olduğumu dahi bilemeden, neden olduğumu dahi farkedemeden ve ne düşündüğümle, hiç düşünmediğim arasındaki yokluk mesafesini koruyamazken nelerin derdindeyimki başka? Hem yokluk neyin yokluğu, varlık varken ve bir şey fark etmiyorken, neyin hangi nedenle yokluğundan söz edebilirim ki ahmakça? Tabi varlığın varlığı meselesi çok daha başka bir durum, şimdikinden farklı ve uzak olarak.

Rahatlık mıdır yaşama ortamı yoksa rahatsızlık mı veya bunlardan herhangi birine karar vermek mümkün müdür tüm zorluklar içerisinde? Sorular bitmez elbet ve kelimelerin zararından kâr etmek zordur çoğu zaman, ve kâr fazla reel bir çarpıklıktır.

Godot’yu mu beklemekle geçecek vazgeçişler ve geri dönüşler eşliğinde her şey? Zaman dilimlerine takılmışken, zamansal çalkantılar yaşamak, belli bir zaman diliminin geçmesini beklerken gayet rahat bir şekilde saatleri 1 saat ileri almak, yani, bu kadar mı kolaydı? Tüm çabalar boşa belkide, tüm hepsi fazla ukalaca bir trip belkide, aması yok artık, amayla devam edemiyor cümleler; çünküler, meğerler falan uymuyor cümlelere, noktalamalardan bazılarıyla da kavgalı geçiyor birçok zaman, biraz nokta ve fazlasıyla virgül kalıyor cümlelere, tırnak işaretleri bile referans kaynağına göre anlamlanamıyor, kelimeler gitgide duyusallığını kaybediyor ve anlamsallık dert oluyor tüm basitlik içerisinde.

Girift düşünce yapıları ve bunlarla oluşturulmak istenen anlar, fazla planlı kaçıyor belkide kuşbakışı yaşama, hoş kuş da bakış da farklılaşır belli durumlara göre ancak, kavramlarla fazla uğraşırken bu kadar paranoyak çalkantılarla ruhsal devinimler çakışınca, yaşam, hiçliğiyle boşluğunu üstüste örtüp, algı yanıltmalarına yönelik reklamsal yanını gösteriyor, ve bilinçsel başkaldırıyla kaçırtıyor kendisinden karga tulumba.

Sadece kayıtlarda bulunması açısından, bugün havada, aynı anda meteor dahil her türlü yağış bekleniyor, aç şemsiye ne farkeder?


fotoğraflar; mike skelton
başlık; pink floyd - atom heart mother suite

sevgi, saygı ve o tarz bilumum duygularla:;,

5 Mart 2010 Cuma

Hiçli Seferleri



Geçmiş zamanların ruhu bir habitat oluşturmuş içimde. Ve gerçeklik, bir korku ütopyası gibi algılanmaya başlanmış artık.

Günlerle birlikte, uyuşmuşlukları hissi nöbetler izlemiş. Bir zaman dilimine sıkışıp kalmışken, zamansızlığın en uç örnekleri gözler önüne serilmiş.

En erken hüzün nerede açılıyor merak ediyorum, ama hazırlıklıyım da aynı zamanda, bulamazsam eğer diye, akşamdan kalma hüznümü yanımda bulunduruyorum. Fakat buna rağmen, mekanikleşmiyorum, çünkü büyük kaçış için, "ısmarlanmış bir yaşamı" yaşıyorum sadece.


fotoğraf; self-portrait, Rebekka Guðleifsdóttir


sevgi, saygı ve o tarz bilumum duygularla,:;

26 Şubat 2010 Cuma

Döngüsel Melankoli


Başlarken olduğun yerle, sonrasında olduğun yer arasındaki fark genellikle acı verir. Acı, geçmişe de yönelik olabilir, geleceğe de, ama en kötüsü o ana yönelik olması belki de. İnsan kendisini, üzerine başka kayıtlar yapılmış, artık zamanı geçmiş bir kaset gibi hissediyor. İnsanın zamanı geçmiyor belki ama, zamanı da gelmiyor. Ara zamanlar, ara türler kadar acı çekiyor. Ara türleri kabul etmeyenler, ara zamanların kahrediciliği etkisini katlıyor.

Acılardan arınamayan insan, günahlarından arınsa ne çıkar? Bir papaz beni kutsasa, bir ulema ardımdan küfretse, sonra budalar diyarında rastlasam öz kendime, papa beni aforoz etse, doğuşum olmasa davudi bir soydan, aydınlanamayacak kadar kirlensem, kirlenemeyecek kadar temizlik nutukları atsam, insan olamayacak kadar incelse ruhum, tanrı olamayacak kadar reelleşsem, realitenin kaldıramayacağı kadar saçmalasam ve sürrealleşsem ne çıkar?

Gerçi, retorik sorularla nereye kadar bu tek başına eğlence?



"Diyelim ki sadece gerçekliğin sınırlarını deniyordum. Neler olacağını merak ettim. Hepsi bu: Sadece merak."

Jim Morrison, 1969



fotoğraflar, Into The Wild


bu ara kendimi kaybetmemem gerektiğinden, sinemayla biraz uzaklaştığım ve film izleyemediğim için sinema üzerine karalamalar azaldı, ama bu süreç de geçecektir, her şeyde olduğu gibi,
sevgi saygı ve o tarz bilumum duygularla:;,



 
Sayfa Üst Görseli Marek Okon'un TOWERS OF GURBANIA isimli illüstrasyonudur.

Sinemaskot © 2008. Müşkülpesent # Umut Mert Gürses